Gebelik Haftası Hesaplama

Gebelik Haftası Hesaplama

Son adet tarihinizin ilk gününü girerek gebelik haftanızı ve tahmini doğum tarihinizi yaklaşık olarak hesaplayabilirsiniz.

12345678910111213141516171819202122232425262728293031 OcakŞubatMartNisanMayısHaziranTemmuzAğustosEylülEkimKasımAralık 20252026

Hesaplayıcı, son adetin başladığı güne 280 gün ekleyen klasik yöntemle çalışır ve bugünkü gebelik haftasını, tahmini doğum tarihini ve üç aylık dönemlerin yaklaşık bitiş tarihlerini gösterir. Aşağıda gebelik haftası hesaplamanın mantığı ve sonucun nasıl yorumlanacağı anlatılmaktadır. Bebeğin her hafta geçirdiği değişiklikler hafta hafta gebelik sayfasında, kontrollerin zamanlaması ise gebelik takibi sayfasında yer almaktadır.

Gebelik Haftası Neden Son Adet Tarihinden Sayılır?

Döllenme günü çoğu zaman bilinmez, son adetin başladığı gün ise genellikle hatırlanır. Bu nedenle tıpta gebelik süresi, son adet kanamasının ilk günü başlangıç kabul edilerek hesaplanır.

28 günlük düzenli bir döngüde yumurtlama genellikle döngünün 14. günü civarında olur. Yani son adet tarihinden sayılan ilk iki haftada henüz gebelik yoktur; döllenme yaklaşık ikinci haftanın sonunda gerçekleşir. Bu yüzden ultrason raporunda yazan gebelik haftası, embriyonun döllenmeden itibaren geçen gerçek yaşından yaklaşık iki hafta fazladır.

Gebelik Haftası Raporlarda Nasıl Yazılır?

Gebelik süresi tamamlanmış hafta ve gün olarak ifade edilir. Örneğin 12+3 ya da 12 hafta 3 gün yazımı, son adetten bu yana 12 tam hafta ve 3 gün geçtiğini gösterir. Bu durumdaki anne adayı gebeliğin 13. haftasının içindedir. Bu nedenle günlük konuşmadaki “12 haftalık” ile “13. haftada” ifadeleri aynı dönemi anlatabilir.

Tahmini Doğum Tarihi Nasıl Hesaplanır?

Tek bebekli bir gebeliğin ortalama süresi son adetin ilk gününden itibaren 280 gün, yani 40 haftadır. Elle hesap yapmak için yaygın olarak kullanılan yöntem Naegele kuralıdır:

• Son adetin ilk gününe 7 gün eklenir.
• Bulunan tarihten 3 ay geri gidilir.
• Yıl bir artırılır.

Örneğin son adeti 10 Ocak 2026’da başlamış bir kadında 7 gün eklenince 17 Ocak, ardından 3 ay geri gidilince 17 Ekim bulunur; tahmini doğum tarihi 17 Ekim 2026 olur. Ayların 28 ile 31 gün arasında değişmesi nedeniyle Naegele kuralı ile 280 günlük sayım arasında bazen bir iki günlük fark çıkabilir. Bu sayfadaki hesaplayıcı doğrudan 280 gün ekleyerek çalışır.

Adet Döngüsü Uzun veya Düzensizse Hesap Nasıl Düzeltilir?

Naegele kuralı ve hesaplayıcı, döngünün 28 gün sürdüğünü ve yumurtlamanın 14. gün civarında olduğunu varsayar. Döngü uzadıkça yumurtlama da gecikir. Adetleri düzenli olarak 35 günde bir gelen bir kadında yumurtlama yaklaşık bir hafta geç olacağından, hesaplanan tarihe aradaki fark kadar, yani 7 gün eklenerek kaba bir düzeltme yapılabilir. Yukarıdaki örnekte bu düzeltmeyle tahmini tarih 24 Ekim 2026’ya kayar. Düzenli ama kısa döngülerde ise fark kadar gün çıkarılır.

Döngü her ay farklı uzunlukta geliyorsa yumurtlamanın hangi gün olduğu öngörülemez ve bu düzeltme de güvenilir olmaz. Aşağıdaki durumlarda son adet tarihine dayalı hesap yanıltıcı olabilir ve ilk üç ay ultrasonu belirleyici olur:

• Düzensiz adet döngüsü veya polikistik over sendromu.
• Son adet tarihinin tam hatırlanmaması.
• Doğum kontrol hapı veya iğne gibi hormonal yöntemler bırakıldıktan kısa süre sonra oluşan gebelik.
• Emzirme döneminde, adetler henüz düzene girmeden oluşan gebelik.
• Gebeliğin erken haftalarındaki bir lekelenmenin adet kanaması sanılması.

İlk Trimester Ultrasonu ile Tarihlendirme Nasıl Yapılır?

Gebeliğin ilk haftalarında embriyolar arasındaki boyut farkı çok azdır; bu nedenle bu dönemde yapılan ölçüm gebelik yaşını en doğru gösteren yöntemdir. 13. haftanın son gününe (13+6) kadar embriyonun başından kuyruk sokumuna kadar olan uzunluk, yani baş popo mesafesi (CRL) ölçülür. Amerikan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları Koleji’ne (ACOG) göre bu ölçümle yapılan tarihlendirmenin sapma payı yaklaşık 5 ile 7 gündür.

14. haftadan sonra bebeğin baş çapı (BPD), baş çevresi (HC), karın çevresi (AC) ve uyluk kemiği uzunluğu (FL) birlikte değerlendirilir. Gebelik ilerledikçe bebekler arasındaki doğal büyüklük farkı arttığı için bu ölçümlerin haftayı belirleme gücü azalır. Bu nedenle tarihlendirmenin mümkünse ilk üç ayda yapılması önerilir; ACOG, 22. haftadan önce ultrasonla doğrulanmamış gebelikleri yeterince tarihlendirilmemiş kabul eder.

Son Adet Tarihi ile Ultrason Uyuşmazsa Hangisi Esas Alınır?

Ultrason ile son adet tarihine göre yapılan hesap arasında küçük farklar olağandır; fark belirli bir sınırı aştığında tahmini doğum tarihi ultrasona göre düzeltilir. ACOG’un AIUM ve SMFM ile birlikte yayımladığı görüşteki sınırlar şöyledir:

Daha küçük farklarda genellikle son adet tarihine dayalı hesap korunur. Tahmini doğum tarihi bir kez belirlendiğinde, ilerleyen ultrasonlarda bebeğin bir iki hafta büyük ya da küçük ölçülmesi tarihi değiştirmez; bu fark bebeğin büyüme hızına ilişkin bir bulgu olarak yorumlanır.

Tüp Bebek Gebeliklerinde Gebelik Haftası Nasıl Hesaplanır?

Tüp bebek gebeliklerinde embriyonun yaşı ve rahme yerleştirildiği gün kesin olarak bilindiği için son adet tarihi yerine bu bilgiler kullanılır. Transfer günü, son adete göre yapılan sayımda 2 hafta artı embriyonun yaşı kadar gün olarak kabul edilir:

• 5. gün (blastokist) embriyosu transfer edildiyse transfer günü 2 hafta 5 gün sayılır ve tahmini doğum tarihi transferden 261 gün sonrasıdır.
• 3. gün embriyosu transfer edildiyse transfer günü 2 hafta 3 gün sayılır ve tahmini doğum tarihi transferden 263 gün sonrasıdır.

Örneğin 2 Mart 2026’da 5. gün embriyosu transfer edilen bir gebelikte tahmini doğum tarihi 18 Kasım 2026’dır. Aynı ilke dondurulmuş embriyo transferlerinde de geçerlidir. Aşılama veya yumurtlama takibiyle oluşan gebeliklerde yumurtlama günü biliniyorsa hesap bu güne göre yapılabilir. Tedavi süreci kısırlık tedavisi sayfasında anlatılmaktadır.

Gebelik Haftası Kaç Aya Denk Gelir?

Takvim ayları 4 haftadan biraz uzun olduğu için (yaklaşık 4,3 hafta) hafta ile ay arasındaki dönüşüm ancak yaklaşık yapılabilir. 40 haftalık bir gebelik, dokuz takvim ayından bir hafta kadar uzundur. Hekimler gebeliği hafta üzerinden izler.

Trimesterler Hangi Haftaları Kapsar?

Gebelik üç trimestere ayrılarak izlenir:

• Birinci trimester: Son adetin ilk gününden 13+6’ya kadar süren, tarihlendirmenin en doğru yapılabildiği dönemdir.
• İkinci trimester: 14+0 ile 27+6 arasıdır. Bulantılar çoğunlukla azalır, bebek hareketleri hissedilmeye başlar.
• Üçüncü trimester: 28+0’dan doğuma kadar süren, bebeğin büyümesinin ve kilo alımının hızlandığı dönemdir.

Bazı kaynaklar birinci trimesteri 12. ya da 13. haftada bitirdiği için hesaplayıcıdaki trimester tarihleri bu sınırlardan bir iki hafta farklı olabilir.

Tahmini Doğum Tarihi Ne Anlama Gelir?

Tahmini doğum tarihi, doğumun gerçekleşeceği kesin gün değil, gebeliğin 40. haftasının tamamlandığı gündür. Doğumların yalnızca küçük bir kısmı tam bu tarihte olur; bebeklerin çoğu bu tarihin yaklaşık üç hafta öncesi ile iki hafta sonrası arasında, yani 37 ile 42. haftalar arasında dünyaya gelir. Bu nedenle tahmini tarihi bir son gün olarak değil, doğumun beklendiği zaman diliminin ortası olarak düşünmek daha doğrudur.

Tahmini doğum tarihi yine de önemlidir. Tarama testlerinin zamanlaması, bebeğin büyümesinin değerlendirilmesi, erken doğum tehdidinde verilecek tedaviler ve doğum kendiliğinden başlamadığında izlenecek yol bu tarihe göre planlanır.

Erken, Zamanında ve Geç Doğum Hangi Haftalara Göre Tanımlanır?

Doğumun gerçekleştiği haftaya göre kullanılan terimler, ACOG’un term gebelik tanımına ve Dünya Sağlık Örgütü’nün erken doğum sınıflamasına göre şöyledir:

37 hafta tamamlanmadan olan her doğum erken doğumdur. 37. haftadan sonra doğan bebekler zamanında doğmuş sayılsa da 39. haftadan önce doğanlarda solunum ve beslenme güçlükleri biraz daha sık görülebilir. Bu nedenle tıbbi bir gerekçe olmadıkça planlı doğumun 39. haftadan önce yapılmaması önerilir. Gebelik 41. haftaya ulaştığında bebeğin iyilik hali daha sık izlenir ve doğumun başlatılması konuşulur. 42. hafta ve sonrasında plasenta işlevinin ve amniyon sıvısının azalmasına bağlı riskler arttığı için bu döneme kadar beklenmemesi hedeflenir. Erken doğum riski taşıyan gebeliklerde izlenen yol riskli gebelik takibi sayfasında ele alınmıştır.

Gebelik Haftası Hesaplayıcısının Sınırları Nelerdir?

Hesaplayıcı, son adet tarihi doğru girildiğinde ve döngü 28 gün sürdüğünde güvenilir bir ön bilgi verir; ancak bazı sınırları vardır:

• Döngü uzunluğunu sormaz; uzun, kısa veya düzensiz döngülerde sonuç birkaç gün ile birkaç hafta sapabilir.
• Tüp bebek, aşılama veya yumurtlama takibiyle oluşan gebeliklerde bilinen transfer ya da yumurtlama tarihini hesaba katmaz.
• Gebeliğin rahim içinde olup olmadığını, kalp atımının varlığını veya bebek sayısını göstermez.
• Gösterilen kalp atımı, ilk hareketler ve trimester tarihleri ortalama değerlere dayanır.

Ultrasonla belirlenen tarih ile hesaplayıcının sonucu farklıysa hekimin belirlediği tarih esas alınır. Gebelik testi pozitif çıktıktan sonra kanama, tek taraflı kasık ağrısı veya baş dönmesi gibi şikayetler varsa hesaplayıcının sonucuna bakılmaksızın hekime başvurulmalıdır; bu belirtiler dış gebelik veya düşük gibi durumların işareti olabilir.

Kaynaklar

• American College of Obstetricians and Gynecologists. Methods for Estimating the Due Date. Committee Opinion No. 700. Obstet Gynecol. 2017;129:e150-4.
• American College of Obstetricians and Gynecologists. Definition of Term Pregnancy. Committee Opinion No. 579. 2013.
• World Health Organization. Preterm birth. Fact sheet. 2023.